Doğum veya Evlat Edinme Sonrası Yarım Çalışma Ödeneği

“Anne ve Baba olmak” hayatımızda en mutlu olduğumuz anların başında gelir. İşi gücü, sorunları vs. her şeyi rahatlıkla bir kenara bırakabiliriz. O an sadece bizi mutlu eden o minik bedene bakar, içimiz mutluluktan ve heyecandan pır pır eder “evladım, canım, her şeyim” diye mırıldanırız. İşte öyle bir an ki deyim yerindeyse yaşamayan bilemez derler ya hakikaten öyle bir an… Artık aile nüfusumuz, anne/baba olarak sorumluluklarımız daha da artmıştır. Bilhassa annelerin yükü daha da artmıştır. Hem ev hayatı hem de iş hayatı bir arada olduğu için çabuk yoruyorlar. Bizler anneliğin kutsal bir meslek olduğuna inanırız, yani anneler 7/24 çalışırlar, onlar için gece-gündüz gibi bir ayrım olmaz. Ve gelelim iş meselesine. Bir süreliğine bir kenara bırakarak düşünmediğimiz o işimiz önümüze gelir hatta sorun olarak gelir. Çünkü o minik bedenin özellikle annesine çok ihtiyacı vardır ama annesi çalışmak zorundaysa sıkıntılar başlar. Neler mi?

  • Evladın bakımı, beslenmesi, anne sevgisi/şefkati ihtiyacı vs. eksik olacak.
  • Anneden uzak kalan bebeğin psikolojik ve karakteristik gelişimi eksik olacak.
  • Anne işe gidince aklı hep evladın da olacak yani eksik verimle çalışacak.

Gelecek nesillerimizi eksik mi bırakacağız? Kadınların hem annelik görevlerini daha iyi yapabilmeleri için hem de iş hayatından kopmamaları için kocaman “HAYIR” diyoruz… Burada işverenlere büyük sorumluluk düşüyor, kadın çalışanları bu konuda mağdur etmeyin ve mobbing yapmayın. Eğitim ailede başlıyor ve özellikle annelere burada da büyük sorumluluklar düşüyor. Anne evladına ne kadar fazla vakit ayırıp ilgilenirse, sevgiyle şefkatle yetiştirirse gelecek nesiller de öyle iyi olacak. O yüzden işverenlerin gelecek nesillere kimin yön verdiğini unutmaması gerekir.

6663 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile doğum sonrası analık halinin sona ermesi ve kadın sigortalının işe başlaması halinde ya da 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek sigortalılara istekleri halinde haftalık çalışma süresinin yarısı kadar;

  • Birinci doğumda 60 gün,
  • İkinci doğumda 120 gün,
  • Sonraki doğumlarda ise 180 gün

ücretsiz izin verilmesi sağlanmıştır.

Kadınlara, bu ücretsiz izin süreleri için İŞKUR tarafından doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği uygulaması getirilmiştir.

Not-1: Çoğul doğum halinde bu sürelere 30’ar gün eklenecek.

Not-2: Bu imkândan yararlanılan süre zarfında süt izni uygulanamaz.

Kriterleri;

  • İşçinin doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması,
  • Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılması,
  • Doğum ve evlat edinme sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunulması,

gerekmektedir.

Haftalık çalışma süresi;

Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Yarım çalışma ödeneği 22,5 saat olarak esas alınacaktır.

İşverene ve İŞKUR’a kardeş payı;

Haftalık 45 saat çalışan bir annenin yarım çalışma ödeneğine hak kazanması ve faydalanması halinde ay içinde 15 gün işveren tarafından kalan 15 günlük bildirim de İŞKUR tarafından geçerli brüt asgari ücret üzerinde yapılacaktır.

 30 günlük süreyi kaçırdıysanız üzülmeyin;

Analık izninin bitiş tarihinden itibaren 30 günlük süre içinde İŞKUR’a müracaat edilmesi gerekiyor. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülerek ödeme yapılır.

Örnek: 15.05.2016 tarihinde analık izni biten ve üçüncü çocuğu olan kadın işçi 23.05.2016 tarihinde başvurduğunda 180 günlük yarım çalışma ödeneğinden faydalanacaktır. İşçiye bu süre zarfında 90 günlük ödeme yapılacaktır.

Örnek: 15.05.2016 tarihinde analık izni biten ve üçüncü çocuğu olan kadın işçi 23.06.2016 tarihinde başvurabilir ancak 180 günlük yarım çalışma ödeneğinin gecikme süresi olan 38 gün toplam yarım çalışma ödeneği süresinden düşülecektir. 142 günlük yarım çalışma ödeneği süresinden faydalanabilir. İşçiye bu süre zarfında 71 günlük ödeme yapılacaktır.

İşverenin eksik gün bildirimi;

İşverene yarım çalışma nedeniyle ücretsiz izin talebinde bulunulur ve bu talebi kabul eden işveren aylık prim ve hizmet belgesi ile hizmet bildiriminde eksik gün nedenini;

  • 23- Yarım çalışma
  • 24- Yarım çalışma ve diğer neden

Seçeneğinden birisi ile SGK ’ya bildirim yapacaktır.

Ödeme zamanı;

Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sigortası Fonundan aylık olarak ödenir. Ödemenin karşılığı olan primlerde aylık prim ve hizmet belgesinde yarım çalışma ödeneğine ilişkin “47- Yarım çalışma ödeneği” belge türünden İŞKUR’ca SGK ’ya bildirilecek ve ödenecektir.

Örnek: 2016 Nisan ayında yarım çalışma yapan bir işçi için işveren çalıştırdığı gün kadar ücretini işçiye öder, primlerini 2016 Mayıs da SGK ’ya öder. İŞKUR da 2016 Haziran ayı içerisinde yarım çalışma ödeneğini öder. Sigorta primlerini ise 2016 Temmuz da yatırır. Eğer işçi hak kazanma koşulunu taşımıyor ise ödeme yapılmaz.

Sigorta prim oranları;

Asgari ücret üzerinden toplam %32.5 oranında sigorta primleri işçi ve işveren payları doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği ödenen gün sayısı kadar fondan SGK ’ya ödenecek.

Ödenecek tutar;

Yarım çalışma ödeneğinin günlük miktarı günlük asgari ücretin brüt tutarı üzerinden hesaplanacaktır.

01/01/2017 – 31/12/2017 tarihleri için günlük brüt asgari ücret 59,25 TL

15 gün doğum nedeniyle sigortalıya İŞKUR’ca;

59,25 * 15 gün = 888,75 TL * %0,759 (damga vergisi) = 882,00 TL ödeme yapılacaktır.

Not-1: Ödenek olarak ilgiliye ödenebilecek en fazla süre;

  • Birinci doğum da 60 gün yarım çalışmaya karşılık 30 gün,
  • İkinci doğum da 120 gün yarım çalışmaya karşılık 60 gün,
  • Üçüncü ve üstü doğum da 180 gün yarım çalışmaya karşılık 90 gün,
  • Engelli doğumda 360 gün yarım çalışmaya karşılık 180 gün,

süreyle yarım çalışma ödeneği ödenir.

Not-2: Yarım çalışma ödeneği süresi, aylık olarak 15 günü geçmemek üzere işveren tarafından ödenen prim bilgileri dikkate alınarak hesaplanır.

Ödeme yapılmayacak haller;

  • Geçici iş göremezlik ödeneği almaya hak kazananlara, bu durumlarının devamı süresince yarım çalışma ödeneği ödenmez.
  • Yarım çalışma ödeneği, çocuğun hayatını kaybetmesi ve/veya evlatlık halinin ortadan kalkması gibi durumlarda, olayın vuku bulduğu tarihi izleyen tarih itibariyle durdurulur.
  • Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilen işçi, bu süre zarfında başka bir işte çalışması halinde, çalıştığı süre için ödenekten yararlanamaz.
  • Yarım çalışma ödeneği alırken, çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin ödeneği işten ayrıldığı tarihten itibaren durdurulur. Yeni bir işe girmesi ve yarım çalışma yapması halinde, başlangıçta belirlenen ödeme döneminin bittiği tarihi geçememek üzere kalan hak sahipliğinden yararlanabilir.
Selçuk Üniversitesi-İktisat bölümü mezunudur ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi'nde Bordro Uzmanı olarak çalışmaktadır. İstanbul Aydın Üniversitesi'nde İnsan Kaynakları Yönetimi yüksek lisans eğitimine devam etmektedir. İlgi alanları; İnsan Kaynakları, İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Hukuku

Etiketler

Bir de Bunlara Bakın...

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.