Dünyada Savunma Harcamaları

Genel olarak dünyadaki savunma harcamalarına bakacak olursak verilerin, özellikle ikinci dünya savaşından sonra bir artış gösterdiğini söyleyebilmekteyiz. Savunma harcamaları soğuk savaş döneminde özellikle 1987 yılında zirveye ulaşmış ve bu yıldan itibaren düşüşe geçmiştir. Harcamalardaki bu düşüşe Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla soğuk savaşın sona erdiği ve az gelişmiş ülkelerdeki ekonomik problemler etkili olmuştur.[1]  1987’de düşüşe geçen savunma harcaması trendi 1998 yılında yeniden yükselişe geçmiştir. Geçen 10 yıl içerisinde dünyada toplam düşüş yaklaşık %4.5 civarındadır. Bu periyotta en büyük düşüşü Rusya göstermiştir, ardından diğer Afrika, kuzey ve merkez Amerika onu takip etmiştir. Fakat Orta Doğu ve Asya ülkeleri bu trendin dışında kalmışlar ve özellikle 1991 yılındaki körfez savaşı nedeniyle askeri harcamalar Orta Doğu’da tabir-i caizse zirve yapmışlar ve harcamalarını %9’a yükselmiştir. Kuzey ve doğu Asya’da ise harcamalar %25 oranında artmıştır.[2] 2001 yılında Amerika’ya yapılan 11 Eylül saldırısıyla ise Birleşik Devletlerin savunma harcamaları yüksek seviyelerde artış göstermiştir. Bunun nedeni ise saldırı sonucu Amerika’nın Afganistan ve Irak’a başlattığı operasyonlardır. Dünyadaki genel savunma harcamalarının genel seyri konusunda bilgimiz olsa da net rakamlarla tüm dünyayı açıklamak istatistiki eksikliklerden ötürü oldukça güçtür. 2008 yılında yaşanan küresel finansal kriz ve ekonomik çöküntüler sürekli artış trendinde olan savunma harcamalarını pek etkilemekle kalmayıp 2009 yılında da bu harcamalar olabildiğince çok devam etmiştir; fakat bütçelerinde ciddi anlamda açık veren ülkeler yayınladıkları raporlarda zorunlu olarak 2015 yılına kadar bir kısıtlama yapacaklarını açıklamışlardır. Bunlar ABD, Fransa, Almanya, İngiltere gibi savunma sanayi oldukça gelişmiş ülkeler olup bu kısıtın yaklaşık %30lara kadar olabileceği söylenmektedir.[3]

2010 yılı içi konuşmamız gerekirse dünya savunma harcaması toplamı 163 trilyon$ olmakla beraber bu rakamın diğer yıla göre 1.3 kadar bir oranla artış gösterdiğini söyleyebiliriz. 2001-2009 yılları arasındaki ortalama harcama artışının 5.1 olduğunu düşünürsek 2001’den sonra en düşük artış olduğunu söylemek mümkün.[4]

En çok harcama yapan ilk on ülkenin listesini göstermek gerekirse eğer;

Sıra

Ülke

Harcama 2010 ($ b.)

Değişim

2009-2010(%)

Değişim 2001-2010(%)

GDP Payı (% tahm)

1

ABD

698

2.8

81.3

4.8

2

Çin

119

3.8

189

2.1

3

İngiltere

59.6

-0.8

21.9

2.7

4

Fransa

59.3

-8.4

3.3

2.3

5

Rusya

58.7

-1.4

82.4

4.0

6

Japonya

54.5

0.8

-1.7

1.0

7

Suudi Arab.

45.2

4.0

63.0

10.4

8

Almanya

45.2

-1.3

-2.7

1.3

9

Hindistan

41.3

-2.8

54.3

2.7

10

İtalya

37.0

0.3

-5.8

1.8

Dünya

1630

1.3

50.3

2.6

Kaynak: www.sipri.org

Bu verilere göre 2010 yılında da ABD savunma harcamalarında gene bir numara oldu. Önceki zamanlarda özellikle soğuk savaş yıllarında hemen ABD’nin sonrasında yer alan Rusya bu alanda harcamalarını kısmış ve beşinci sıraya düşmüştür. Avrupa ise genel olarak

muslukları kısmış ve harcamaları kısıtlanan bütçelerinden dolayı kısmak zorunda kalmışlardır. Orta Doğu’da ise en büyük sıçrama Suudi Arabistan tarafından yapılmıştır bunlara sebep olarak Irak ve Lübnan’da olan çatışmalar ve bunlar için yapılmak zorunda olunan savunma harcamaları diyebiliriz.


[1] Önder, s.3

[2] Sipri year book 1998

[3] TOBB, Türkiye Savunma Sanayi Sektör Raporu 2010

[4] Backgroung Paper on SIPRI military Expenditure data, 2010

ilköğretimini kayseri’de ortaöğretimini Antalya’da tamamlayan Bilge Tosun, Ege Üniversitesi iktisat bölümü 4. sınıf öğrencisidir.İktisat bölümünde yüksek lisans eğitimine hazırlanan Bilge, iktisat alanı ile beraber Uluslararası ilişkiler alanında da çalışmalarına devam etmektedir.

Etiketler

Bir de Bunlara Bakın...

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Forex Demo Hesabı