Smith’ten Ford’a

Smith’ten Ford’a

Bu hafta ki araştırmalarım da kendimi tutamadım ve olayları birbirine bağlayarak rengârenk bir yazı hazırlamaya çalıştım. Araştırmalarımı 1700’lü yıllara damgasını vuran Adam Smith’in büyüme teorisinden başladım. Biraz araştırmalarımı genişletince 1900’lü yılların başına Henry Ford a ve arkasından da birkaç yıl önce okuduğum John Steinbeck’in kitabına bağladım.

Konuyu anlatmaya A.Smith’den başlayacağım ama daha iyi anlaşılması için zamanda yolculuklar yapacağım.

1776 da Milletlerin Zenginliği adlı kitabıyla emek verimliliğinin büyüme üzerinde ki etkisinden bahseden Smith dönemine ve dönemimize damgasını vurdu. Modelinde emekten daha çok faydalanıp verimlilik sağlaması için iş bölümünden yararlanmamızı önerdi. İş bölümünün uzmanlaşmayı, zaman tasarrufunu ve teknolojik ilerlemeleri beraberinde getireceğini öne sürdü.

Tahminim üzerine Henry Ford’un 1920 de ortaya çıkardığı Fordist Sistemde Smith’ten etkilendi.

Fordist Sistem temel olarak işçilerin iş bölümüne ayrılarak daha hızlı ve daha verimli şekilde araba üretimini arttırmaya dayanır. Bir bant üzerinden gelen parçaları, her biri kendi alanından sorumlu olan işçiler montajlar ve üretim bantı da denilen bu bantın sonunda araba hazır hale gelir. Anladığım üzere bu sistemde bir işçi başka bir işinin ne yaptığını bilmiyor. Aslında kendisinin de tam olarak ne yaptığını bilmiyor.

Untitled

Henry Ford bu sistemle üretim artışını sağlamış ve günümüzde ki teknolojisine bakarsak teknolojik ilerlemeyi de pek ala sağlamış. Peki, A. Smith teorisini tam olarak sağlayabilmiş mi geri dönerek bir kez daha inceleyelim.

İş bölümü artması teknolojik ilerleme sağlar. Teknolojik ilerleme de üretimde verimliliği artırır. Artan verimlilik de hâsıla artışını sağlar. Artan hâsıla artışı ücret hadlerini artırır ve verimlilik bir kez daha artar. Bütün bunların sonucunda Pazar büyür ve pazarın büyümesi de iş bölümünü arttırdığı anlamına gelmektedir.

Untitled

 

Smith’in modeli bir kez de grafik ile gösterdim. Şimdi de bu model üzerinden Fordist Sistemi anlatalım. Fordist Sistem modele iş bölümü ile başlar. Gelişen iş bölümü etkisini gösteriyor ve Ford Teknolojisi ilerliyor. Bu ilerleme verimliliği de artırıyor. Yine bu durum geliri de artırıyor ama zincir burada kırılıyor.

Şimdi birazda John Steinbeck’in in Gazap Üzümleri kitabından ilerlemeye devam edelim. Steinbeck kitabında Ford’un günde 8-10 Dolara işçiler çalıştırdığı duyan köylülerin tarla bağ bahçe ne varsa satıp şehirlere fabrikalara çalışmaya gidip hüsrana uğradıklarını anlatıyor. Bu işçiler günde 17, 18 saat çalışıyor ve karşılığında sadece 10 Dolar alabiliyordu.

Akın akın gelen köylüler arttıkça iş bölümleri de artıyor buna bağlı olarak üretim de artıyor verimlilikte artıyor ama ücret hadleri artmıyor. Ama bu durum Smith in teorisini yine de boşa çıkarmıyor. İş bölümü gerçekten verimliliği arttırıyor. Pazarlar büyüyor ve büyümeye de devam ediyor.

Bu hafta ki yazımda bize çok uzak olmayan bir dönemi, temelleri ise çok uzak bir dönemde atılan bir teoriyi aktarmaya çalıştım. Sizlere tavsiyem en kısa sürede John Steinbeck’in Gazap Üzümleri kitabını okumanız. Saygılarımla

Kaynak ;

İş Bölümü ve Büyüme Grafiği : “Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Türk Dünyası İşletme Fakültesi Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Teorileri Ders 3 Dr. Fariz AHMADOV.”

 

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisat Bölümü 4.Sınıf ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğrencisi. Garanti Bankası, DenizBank ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nda staj yaptı. SÜDAK-Süleyman Demirel Üniversitesi Dağcılık ve Arama Kurtarma Kulübünün 2013-2014 döneminde Başkan Yardımcısıdır. Dağ bisikleti, Dağcılık, Tırmanıcılık, Yüzme,Basketbol gibi pekçok sporla profesyonel olarak ilgilenmektedir ve Gitar, Bağlama çalmaktadır.

Etiketler

Bir de Bunlara Bakın...

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Forex Demo Hesabı